نگاهي به توزيع فيلم و سريالها در شبكه نمايش خانگي
از آسيبها تا فوايد فرهنگي
خبرگزاري فارس: اين روزها فيلمها و سريالهاي ايراني و خارجي در گستره شبكه نمايش خانگي جاي گرفته است و با استقبال خوبي هم در بين مردم روبرو شده است. شبكهاي كه با آسيبهاي جدي از جهات مختلف روبهرو است اما فوايد فرهنگي قابل توجهي داشته و دارد.
به گزارش خبرنگار سينمايي فارس، اين روزها فيلمها و سريالهاي ايراني و خارجي در گستره شبكه نمايش خانگي جاي گرفته است و با استقبال خوبي هم در بين مردم روبرو شده است. هر روز شاهد ورود فيلم يا سريال جديدي هستيم كه با تبليغات رنگارنگ بر در و ديوار مغازههاي سوپرماركت و مراكز فروش محصولات فرهنگي خودنمايي ميكنند و جالب است كه هركدام براي جذب مخاطب و مشتري بيشتر به شيوهاي خاص پناه برده و مثلا يكي اهداي سكه بهار آزادي را به قيد قرعه به خريداران وعده ميدهد و ديگري آپارتمان و ماشينهاي آخرين مدل و كمك هزينه سفر به اماكن زيارتي و سياحتي و... را و خلاصه بازار رقابت در اين عرصه آنچنان داغ است كه هنوز كسي به عملي شدن وعدههاي داده شده در اهداي جوايز به خريداران فكر نكرده است.
از طرف ديگر هم بازار كپيهاي غيرمجاز از اين محصولات نيز داغ است. بهگونهاي كه هر روز شاهديم فرصت طلبان در كمين نشستهاند و منتظرند تا يك فيلم يا سريال يا يك برنامه موسيقي در شبكههاي خانگي عرضه شود و فورا در زماني سريعتر از سرعت نور آن را كپي كرده و در سطح وسيعي در كوچه و خيابانهاي شهر به فروش برسانند اما در گزارش پيش رو، به نقاط قوت و ضعف فيلمهاي شبكه خانگي و راهكار تقويت اين برنامهها و نحوه مقابله با فرصت طلبان خواهيم پرداخت.
* خطرناكترين آسيب محصولات سمعي و بصري
بر روي بروشور و جلد هر كدام از فيلمهاي خانگي جمله مهم و مشتركي كه به چشم ميخورد، پرهيز از هر نوع كپي اين آثار است. و به نوعي از مخاطبان خود ميخواهند براي تماشاي فيلم مذكور حتما نسخه اصلي را تهيه كنند. از همين رو به خوبي ميتوان دريافت كه يكي از مهمترين آسيبهايي كه حوزه نمايش فيلمهاي خانگي را در معرض تهديد جدي قرار ميدهد، همين كپيهاي غيرقانوني و غير مجاز است.مصطفي كرمي مسئول يكي از مراكز توزيع فيلمهاي خانگي در لاله زار تهران به خبرنگار فارس ميگويد: مردم از برخي آثار به خوبي استقبال ميكنند ولي متاسفانه همين كپيهاي غير قانوني بعضا بازار ما را كساد ميكند.
به گفته اين توزيع كننده عمده فيلم هاي داخلي و خارجي در لاله زار،امروز كپي آثار سينمايي به معضلي براي سرمايهگذاران اصلي، توزيعكنندگان و مغازه داران و فروشندگان مبدل شده است و همه را با ورشكستگي روبرو كرده است و هيچكس هم پاسخگوي اين آشفته بازار نيست.
وي تنها راه اقبال مردم به لوحهاي فشره اصلي را اورژينال و با كيفيت بودن آنها ميداند و معتقد است كه براي تشويق مردم در تهيه نسخههاي اورژينال فيلمها لازم است قيمت آنها را پايين نگه دارند.
* راهكارهايي براي تصمين سلامت و امنيت كالاهاي فرهنگي
بسياري از كارشناسان و صاحب نظران مسايل فرهنگي بر اين عقيده اتفاق نظر دارند كه جدي گرفتن قانون كپي رايت در كشورمان و برخورد قاطعانه دستگاههاي ذيربط با خاطيان اين موضوع ميتواند سلامت و امنيت كالاهاي فرهنگي را در عرضه به مردم تضمين كند و همچنين سرمايه گذاران نيز درسايه همين امنيت، بازگشت سرمايهشان تضمين ميشود.
امروز آسيب جدي و خطرناكي كه محصولات فرهنگي از قبيل فيلم و سريال و برنامههاي موسيقي را تهديد ميكند به سرقت رفتن اين آثار و انجام كپيهاي غير قانوني است كه متاسفانه در گوشه و كنار خيابانهاي شهر به خوبي شاهديم كه مجموعه چند فيلم سينمايي يا برنامهاي موسيقايي يا هنري و فرهنگي را بر روي يك لوح فشرده كپي كرده و با قيمت هزار تومان به فروش ميرسانند و اين كار با خيالي راحت و آسوده و بدون هيچگونه دغدغه خاطري انجام ميپذيرد، كه بعضا سكوت قانون و مجريان قانون در اين زمينه جاي تأمل و تأسف دارد. اما يكي از فروشگاههاي توزيع فيلمهاي شبكه خانگي در ميدان امام خميني(ره) تهران به خبرنگار فارس ميگويد: وجود اسپانسرهاي مالي قوي در حمايت از توليد فيلم و سريالها در شبكه خانگي ميتواند به نوعي در تقويت آنها مؤثر و مفيد باشد.
وي معتقد است كه برخي فيلمهاي عرضه شده از نظر محتوايي از كيفيت نازلي برخوردار است و برخيهاي ديگر نيز موضوعات پيش پا افتاده را مد نظر قرار دادهاند.
* نقش فيلمهاي شبكه خانگي در مبارزه با برنامههاي ماهواره
نقش فيلمهاي شبكه خانگي در مبارزه با برنامههاي ماهواره يكي از نقشهاي مثبت گسترش فيلمها و سريالها در شبكههاي خانگي مبارزه با برنامههاي شبكههاي ماهوارهاي است. امروز كه در هجوم بيامان برنامههاي بعضا غيراخلاقي در شبكههاي ماهوارهاي غربي قرار داريم گسترش فيلمهاي فاخر و ارزشي و سريالهاي طنز و سرگرمكننده براي خانوادههاي ايراني ميتواند به خوبي در تقابل با برنامههاي ماهوارهاي وارد عمل شود، از همين رو ميتوان گفت هر چقدر بيشتر بر گسترش برنامههاي سرگرمكننده و مفيد و جذاب در شبكههاي خانگي تأكيد شود به همان مقدار ميتوان به جنگ برنامههاي ماهواره رفت.
گرچه در اين ميان فيلمسازان و تهيهكنندگان اين قبيل آثار بايد اين مهم را مد نظر قرار دهند كه كيفيت بالاي برنامهها و ارزشمند و مفيد بودن موضوع فيلمها و سريالها ميتواند در جذب مخاطب تاثيرگذار باشد و به همان ميزان اگر محتواي فيلمها از بار ارزشي برخوردار نباشد قطعا نميتوان توفيق چنداني در نشاندن مردم در پاي اين برنامهها به دست آورد. فروش محصولات فرهنگي در سوپرماركتها! بر اساس معيارهاي موجود معمولا بايد يك كالاي فرهنگي در مكان فرهنگي عرضه شود و اگر غير از اين باشد از يك طرف به ابعاد فرهنگي آن كالا يا محصول ضربه وارد ميشود و شأن آن ناديده گرفته ميشود و از طرف ديگر سطح نگاه فرهنگي مردم و افكار عمومي درباره كالاهاي فرهنگي تنزل پيدا ميكند.
متاسفانه يكي از مواردي كه بايد به عنوان يك حركت غيرفرهنگي از آن ياد كنيم عرضه فيلم و سريال و برنامههاي موسيقي در قالب لوحهاي فشرده در مغازههاي سوپر ماركت است. گرچه توجيه مسئولان مربوطه در اين زمينه نيز جاي تأمل دارد و گفته ميشود چون يك فيلم يا سريال و يا يك برنامه موسيقي به عنوان محصولي فرهنگي در سبد كالاهاي مورد نياز مردم قرار دارد لذا اين كالا ميتواند در كنار ساير كالاهاي مورد نياز مردم در هر جايي حتي مغازههاي سوپرماركت نيز عرضه شود.
اين در حالي است كه كارشناسان امور فرهنگي معتقدند يك كالاي فرهنگي بايد در مكان فرهنگي در اختيار مشتاقان قرار بگيرد و بدون شك عرضه چنين كالايي در مكانهاي غيرفرهنگي چندان خوشايند نيست و به اعتبار فرهنگي آن محصول ضربه ميزند و اصولا چنين اقدامي يك كار كاملا غيرفرهنگي به حساب ميآيد.
* كار فرهنگي سودآور
نمايش خانگي و توزيع فيلم كار فرهنگي سود آور بسياري از توزيعكنندگان محصولات فرهنگي كه همزمان با انتشار يك اثر آن را در سراسر كشور و به طور هماهنگ منتشر مي كنند از سودآور بودن چنين اقدامي سخن ميگويند.مخاطبان چنين محصولاتي هم به خوبي از شيوههاي هماهنگ توزيع در كشور راضي هستند، به شيوه اي كه اگر مثلا يك فيلم سينمايي در تهران منتشر شود به طور همزمان همان فيلم در همان روز معين شده در سراسر كشور به مخاطبان عرضه ميشود.
چندي پيش از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي چهارمين دوره جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش كشور برگزار شد كه به نوعي بر موفقيتهاي نظام توزيع محصولات فرهنگي در شبكههاي خانگي تاكيد داشت.
مهدي آقاجاني دبير جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش كشور درگفت و گو با خبرنگار فارس درباره محوريت اصلي اين جشنواره كه امسال به توزيع و پخش محصولات فرهنگي كشور اختصاص داشت،مي گويد: امسال و در چهارمين دوره از برگزاري جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش كشور توجه ويژهاي به پخش و توزيع محصولات فرهنگي داشتيم.
وي در ادامه تصريح مي كند: توزيع و پخش در تمامي دنيا به صورتي انجام ميشود كه بين ٢ تا ٥٠ درصد هزينه يك محصول، كالا يا خدمات به توزيع و پخش آن مرتبط است اما در ايران اين ميزان بين ٦ تا ٨٠ درصد است به همين دليل در قرن جديد و دهه جديد توجه بيشتري به امر توزيع و پخش كالاها و محصولات صورت گرفته است. دبير جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش كشور همچنين مي گويد:متاسفانه امر توزيع و پخش در ميان شركتها و سازمانها جدي گرفته نشده است. چرا كه توزيع و پخش صحيح كالا نياز به استفاده از دانش و فناوري جديد دارد كه البته پيشرفتهاي خوبي ديده شده است.
دبير چهارمين جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش كشور در ادامه به هدف از برگزاري اين جشنواره اشاره مي كند و مي گويد: هدف از برگزاري اين جشنواره ايجاد انگيزه براي شركتها و سازمانها، توليد دانش در دانشگاهها و جلب توجه مسئولين به اهميت امر توزيع و پخش در كشور است. وي مي گويد: شركتها و سازمانهايي كه محصول يا كالايي دارند بايد دقت بيشتري در امر توزيع و پخش آن داشته باشند. نظام توزيع و پخش به شركتهاي پخش، اصناف و فروشگاههاي زنجيرهاي تقسيم ميشود. محصولات متنوع است اما آنها به كالاهاي اساسي (روغن و برنج و...)، محصولات كم دوام مصرفي، محصولات ساختماني، دارويي، فرهنگي، كشاورزي و... تقسيم بندي ميشود كه امسال محصولات فرهنگي محور اصلي جشنواره مديريت نظام توزيع و پخش قرار گرفته است.
وي به بخشهاي مختلف فرهنگي و ارزيابي آنها اشاره مي كند و در ادامه خاطر نشان مي كند: ما بخشهاي مختلف فرهنگي از جمله كتاب، فيلم و موسيقي و نشريات را در اين جشنواره مورد بررسي قرارداديم كه از اهميت خاصي در حوزه فرهنگ برخوردار هستند. همچنين وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در بخش سمعي و بصري و نمايش خانگي گسترده عمل كرده است و در بخش توزيع فيلم سودآوراست زيرا از روشهاي جديد توزيع الگوبرداري شده اما در حوزه كتاب به دليل استفاده از روش توزيع سنتي و قديمي كم درآمدترين بخش اين حوزه به شمار ميآيد.